Phải nói thật là 2 năm nay đời sống tinh thần của tôi, cụ thể là sở thích xem phim rạp, cày Netflix chững lại hẳn ngay sau khi vợ chồng tôi chào đón ông con trai đầu lòng. Bằng chứng là đến thời điểm tôi viết ra những dòng này, chúng tôi còn chưa xem The Odyssey cơ, nếu là ngày trước, phim kiểu này phải xem lại đến lần 2-3 rồi… Năm 2025, nếu có thứ gì khiến tôi tiếc nuối khi phải bỏ lỡ thì chắc là series The Studio của Seth Rogen.
Thế cho nên, trong chuyến công tác 3 ngày vừa rồi, tôi tự tạo niềm vui nho nhỏ cho mình vào mỗi buổi tối khi trở về phòng khách sạn. Tôi xem hết 10 tập trong 2 buổi tối và dễ dàng hiểu được vì sao ngay mùa đầu tiên nó đã càn quét gần như mọi giải lớn, từ Emmy, Golden Globes, Critics Choice cho tới BAFTA.
The Studio, chiếu trên Apple TV+ từ tháng 3 năm 2025, là series hài châm biếm do Seth Rogen và Evan Goldberg sản xuất kiêm đạo diễn. Rogen đóng Matt Remick, một gã vừa được đôn lên làm sếp hãng phim Continental Studios. Matt có tình yêu thuần túy và cháy bỏng dành cho phim ảnh, trong khi việc của một sếp studio thời nay lại là biến phim thành tiền. Nhiệm vụ đầu tiên của gã là làm một bom tấn về Kool-Aid, thứ nước ngọt pha màu, với chỉ tiêu thành “Barbie tỷ đô” tiếp theo. Sau đó là một phim kinh dị về đại dịch zombie lây qua đường… tiêu chảy. Có cảnh đội marketing của Matt nghiêm túc đề xuất thuê MrBeast tổ chức một cuộc thi nín thở trong bồn Kool-Aid để quảng bá phim. Nghe điên rồ, nhưng ai theo ngành này đều biết những cuộc họp với ý tưởng “brainrot” như thế hoàn toàn có thật.
Ra đời ngay sau hai cuộc đình công lớn của giới biên kịch và diễn viên năm 2023, phim vừa là ngón tay giữa nhằm vào đám lãnh đạo đang rút ruột nghệ thuật để chạy theo con số, vừa là một lá thư tình gửi những người nghệ sĩ cố sống sót bên trong cỗ máy. Sự ngạo mạn, tục tĩu của đám sếp trong phim tuôn ra tự nhiên đến mức như được chưng cất từ mấy chục năm kinh nghiệm thật của những người viết, một sự giải tỏa hơn là một trò bịa.
Thứ khiến The Studio khác đám sitcom công sở là cách nó được quay. Gần như mọi cảnh là một cú máy dài, camera lượn theo nhân vật từ phòng này sang phòng khác, run rẩy như thể người vác camera là mấy gã phóng viên đang tận dụng cơ hội thâm nhập vào hậu trường, ngấu nghiến từng khoảnh khắc, drama đang diễn ra. Khi thế giới của Matt bắt đầu mất kiểm soát, khung hình cũng chao đảo và ngột ngạt theo.
Khi bạn hiểu cách một bộ phim được ráp lại từ bao nhiêu mảnh vụn, toan tính, đấu đá và tai nạn lớn nhỏ, bạn sẽ thấy chỉ riêng việc nó hoàn thành thôi đã là một phép màu. The Studio kể về những con người đứng sau phép màu đó, họ đảm nhiệm những phần việc chẳng lãng mạn chút nào nhưng nếu không có họ thì chẳng ai gánh cho cỗ máy chạy tiếp.
Để xem nào, tôi mê nhất là tập 2, “The Oner”. Cả tập, dài chừng 25 phút, là một cú máy liền một mạch (hoặc trông y như vậy), kể về một đoàn phim đang vật lộn quay chính cú máy liền một mạch của họ, trong khi mặt trời đang lặn dần như một quả bom nổ chậm với cả ekip…
Bối cảnh là căn nhà kính Silver Top do kiến trúc sư John Lautner thiết kế ở Silver Lake, đẹp mê người và, theo lời Rogen, hoàn toàn… không phù hợp để quay phim. Xung quanh toàn là kính, ánh sáng chỉ đẹp trong khoảnh khắc “magic hour” ngắn ngủi cuối chiều. Nữ đạo diễn trong phim (Sarah Polley đóng chính mình, đại khái thế) đang cố quay một cảnh kết bằng đúng một cú máy liền cùng ngôi sao của mình là Greta Lee, và mỗi lúc một quẫn vì cứ chuẩn bị bấm máy thì Matt lại vô tình phá hỏng, buộc cả đoàn reset lại từ đầu.
Phim tự giễu bằng cách nhắc thẳng tên Sam Mendes và cú oner trứ danh của 1917 ngay trên màn hình, trong khi Rogen và Goldberg nhại lại đúng kỹ thuật đó một cách điêu luyện. Rogen kể quá trình quay tập này căng thẳng đến mức thành ác mộng thật sự, tập luyện cả ngày dưới nắng rồi lao vào bấm máy trong đúng khung giờ vàng le lói. Cái vội vã của đoàn phim giả trên màn hình chính là cái vội vã của đoàn phim thật đứng sau máy quay.
Mỗi tập lại mượn hình thức của một thể loại phim khác nhau đem ra châm biếm. Tập 4, “The Missing Reel”, được dựng thành một phim noir đường phố khi một cuộn phim chứa hồi ba biến mất, kéo Matt và Sal lao vào màn đêm truy tìm, có cả những cú twist mang yếu tố trinh thám đến từ diễn viên khách mời Olivia Wilde và Zac Efron.
“The Promotion”, tập mở đầu, làm rất tốt việc dẫn dắt cảm xúc và giúp người xem làm quen với ý tưởng xuyên suốt cả series. Bạn sẽ phải ngạc nhiên khi nhìn thấy sự xuất hiện của “cụ” Martin Scorsese đang ấp ủ một phim nghiêm túc về thảm kịch giáo phái Jonestown, nơi hàng trăm người chết vì uống thứ nước pha thuốc độc, gắn với thành ngữ “drinking the Kool-Aid”. Matt bật đèn xanh cho cụ với điều kiện đổi tên phim thành Kool-Aid, rồi vài phút sau, dưới sức ép của CEO do Bryan Cranston đóng, chính gã lại quay ra bóp chết dự án của huyền thoại này khiến cụ lăn ra khóc đau khóc đớn. Tập này ẵm luôn Emmy cho kịch bản hài.
Còn về mặt tâm lý nhân vật, tập tôi phục nhất là tập 6, “The Pediatric Oncologist”. Matt được bạn gái, một bác sĩ ung bướu nhi, dẫn tới một buổi gala từ thiện, và giữa những con người ngày ngày cứu mạng trẻ con, cái nhu cầu được yêu mến đến bệnh hoạn của gã phơi ra trần trụi, khi gã khăng khăng việc làm phim của mình cũng cao quý ngang chuyện chữa ung thư. Chính màn diễn này mang về cho Rogen giải Emmy Nam chính hài.
Và sắc lạnh nhất là tập 7, “Casting”, khi cả ekip cuống cuồng tìm dàn diễn viên sao cho không làm phật lòng bất kỳ ai. Trò châm biếm về chuyện đại diện, sắc tộc, nỗi sợ bị tẩy chay được đẩy tới mức nghẹt thở, để rồi cú chốt rơi vào lúc đám đông quay ra chỉ trích Continental vì đã dùng AI.
Cả series được nhuộm trong một bảng màu nâu ngả vàng gợi thập niên 1970, mỗi tập mở ra bằng một title card giả chất grain phim cũ, đầy xe cổ và những bộ đồ tông đất, một lớp vỏ hoài niệm bóng bẩy như trích từ thời hoàng kim. Và toàn bộ cái vẻ sang trọng ấy được dựng lên chỉ để bọc lấy thứ Matt thực sự làm mỗi ngày: phim IP rác và phim kinh dị nhảm.
Matt tưởng mình là hậu duệ của Robert Evans, ông trùm huyền thoại của Paramount thuở vàng son, và gã ăn mặc đúng như thế, luôn xuất hiện trong những bộ suit chỉn chu ra dáng người nắm quyền. Nhưng Matt chẳng có lấy một chút uy nào. Gã ăn mặc như một ông sếp, rồi bị đối xử như một tay chạy vặt bởi người ta tìm đến gã hoàn toàn vì lợi ích cá nhân.
Kiểu hài “cringe” của The Studio có lẽ không hợp với tất cả mọi người. Nhưng nếu bạn hiểu văn hóa Hollywood và bắt được đúng tần số của nó, đây là một trong những thứ thông minh và buồn cười nhất mấy năm gần đây, và điểm số 92% trên Rotten Tomatoes qua hơn 130 bài phê bình là một bảo chứng rõ ràng. Mùa đầu lập kỷ lục về số giải Emmy cho một series hài trong một năm, riêng Rogen ôm bốn tượng vàng trong một đêm, và phim đã được đặt hàng mùa hai. Công việc “bọc đường” cho nghệ thuật để nó sống sót qua bàn giấy có thể chẳng lãng mạn gì, nhưng vẫn phải có ai đó làm, trầy da tróc vẩy để làm.
Tập “The Oner” nhắc tôi một điều rất dễ quên khi ngồi ngắm những thứ đẹp đẽ diễn ra trên màn hình, trông chúng như liền một mạch, trơn tru không tì vết là thế, nhưng tất cả gần như luôn được ghép lại từ vô số lần làm hỏng mà bạn không bao giờ nhìn thấy được.
Follow Mạng xã hội của The Undercut:
Gửi phản hồi